TTB nedir?
TTB, Taşıt Tanıma Birimi'nin kısaltmasıdır. UTTS kapsamındaki araçların yakıt deposu girişine takılan ve aracın bilgilerini taşıyan küçük bir cihazdır. Yakıt alırken pompadaki okuyucu TTB'yi tanır ve aracın plakası fişe otomatik olarak yazılır.
TTB'yi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü üretir ve niteliklerini belirler. Satışı, montajı, değişimi ve bakımı yalnız Darphane'nin yetkilendirdiği firmalarca yapılır. Şirket araçlarında yakıt giderinin yazılabilmesi bu cihaza bağlıdır.
TTB UTTS'de ne işe yarar?
UTTS üç parçalı bir sistemdir; TTB bunun araçta duran parçasıdır:
- TTB (Taşıt Tanıma Birimi): Araçta, yakıt deposunun ağzında.
- TTO (Taşıt Tanıma Okuyucu): İstasyonda, pompa tabancasında.
- TİM (Tabanca İletişim Modülü): Okunan bilgiyi pompanın yazarkasasına ileten modül.
Sürücü tabancayı depoya sokunca TTO, TTB'yi okur. Plaka TİM üzerinden yazarkasaya geçer, yakıt verilir ve fiş, plaka ile "UTTS kapsamında düzenlendi" bilgisini taşıyarak basılır. Kasiyerin plaka yazması gerekmez; zaten bu yüzden başka aracın fişini şirket giderine yazmak zorlaşır. Sistemin genel çerçevesini UTTS nedir yazısında anlattık.
2024 sonundaki değişiklikle taşıt bilgisinin kapsamı plaka, motor ve şasi numarasını içerecek şekilde genişletildi.
TTB nereye takılır, nasıl görünür?
TTB, aracın yakıt deposu girişine, yani tabancanın girdiği ağza takılır. Depo girişinden sökülünce çalışmayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu bir güvenlik önlemidir: cihaz başka bir araca taşınamaz, sökülen TTB tekrar kullanılamaz.
Montaj yalnız yetkili taşıt montaj firmalarında yapılır. Sabit montaj noktalarının yanında mobil montaj da var; Darphane'nin 2025 fiyat listesine göre mobil montaj için ek bedel alınmaz. Başvuru ve randevu adımları için UTTS başvurusu nasıl yapılır yazımıza bakın.
Hangi araca kaç TTB gerekir?
- Benzinli ve dizel araçlar: Bir TTB.
- LPG'li (çift yakıtlı) araçlar: İki TTB; biri benzin deposuna, biri LPG deposuna. Her biri ayrı ücretlidir. LPG deposu için son tarih 31 Aralık 2026 (Ekim 2026 itibarıyla).
- Elektrikli araçlar: Yakıt deposu olmadığı için TTB takılmadığı belirtiliyor. Resmi tebliğde bu konuda açık bir hüküm yok.
- Motosiklet: TTB takılabildiği belirtiliyor; işte kullanılan motosikletin durumu için mali müşavirinize danışın.
TTB nasıl alınır?
TTB bir bayiden ya da istasyondan satın alınmaz. Süreç utts.gov.tr ya da UTTS mobil uygulaması üzerinden yürür: taşıt sahibi olarak kayıt olursunuz, aracı eklersiniz, TTB siparişi verip ücreti Darphane hesabına havale veya EFT ile ödersiniz, ardından yetkili montaj noktasından randevu alırsınız. Çok araçlı filolarda Excel ile toplu araç yükleme yapılabildiği belirtiliyor; yine de her araç için ayrı sipariş açılır. Kiralık araçlarda başvuru, kiralama sözleşmesiyle "kiralık araç" olarak yapılır.
TTB ücreti ne kadar?
TTB ücreti taşıt sahibi tarafından doğrudan Darphane'nin hesabına havale veya EFT ile ödenir ve montaj bedelini de kapsar. Darphane'nin 2025 resmi listesinde fiyat 2.326,21 TL + KDV idi; liste, 2026 ve sonrasında fiyatın her yıl başında bir önceki yılın Yİ-ÜFE oranında artırılacağını söylüyor. 2026 için resmi rakamı doğrulayamadık; ayrıntı ve maliyetin nasıl geri kazanılacağı UTTS fiyatı 2026 yazısında.
TTB ve yakıt gideri
TTB'nin şirket için asıl değeri, fişi gider belgesi yapmasıdır. TTB takma zorunluluğu olan bir araçta UTTS kapsamında düzenlenmemiş fiş, Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesi gereği hiç düzenlenmemiş sayılır; o yakıt gider yazılamaz, KDV'si indirilemez. Binek otomobillerde yakıt dahil giderlerin en fazla %70'i matrahtan indirilebildiği için TTB'siz bir binek aracın kaybı bu %70'in tamamıdır. Kamyonet ve kamyon gibi ticari araçlarda bu oran sınırı olmasa da UTTS şartı aynıdır.
Sistem büyük ölçekte kullanılıyor: haberlere göre 2025 başında TTB sipariş sayısı 1 milyonu geçti. Montaj sonrası ilk fişte plakanın ve UTTS bilgisinin basıldığını kontrol etmek, cihazın doğru tanımlandığını görmenin en kolay yoludur.
TTB arızalanırsa ne olur?
Akaryakıt şirketlerinin açıklamalarına göre TTB'nin 2 yıl garantisi var. Arıza durumunda yetkili servisten randevu alınıyor, yeni cihaz talep ediliyor ve kullanıcı hatası yoksa ücret iade ediliyor. Arıza süresince alınan yakıtın fişinin nasıl değerlendirileceğini belirleme yetkisi GİB'dedir; bu konudaki resmi cevabı utts.gov.tr sıkça sorulan sorular bölümünden kontrol edin.
Pompada araç tanınmazsa pratik yol şudur: tarih, istasyon ve plakayı not edin, başka bir UTTS'li pompada deneyin, sorun sürerse yetkili servise ve UTTS destek hattına (0850 209 88 87) başvurun.
Araç satılırsa TTB'ye ne olur?
Sökülen TTB tekrar kullanılamaz. Araç satılır ya da el değiştirirse, aracı işte kullanacak yeni sahip kendi adına yeni TTB taktırmak zorundadır. Söküm yalnız yetkili firmalarca; sahiplik ya da plaka değişikliği, hasar gibi durumlarda yapılır. Süreç için UTTS nasıl sökülür yazısına bakın.
TTB ile marka taşıt tanıma cihazları aynı şey mi?
Hayır. UTTS'den önce Shell, Petrol Ofisi, Aytemiz ve Opet kendi taşıt tanıma cihazlarını (depo halkası, anahtarlık, araç ünitesi gibi) kullanıyordu. TTB ise devletin cihazıdır ve fişin gider belgesi olarak geçerliliğini sağlar. Bugün marka sistemleri araçtaki TTB'yi plaka tanıma için kullanıp limit, tek fatura, raporlama ve iskonto gibi hizmetlerini bunun üstüne koyuyor.
Dikkat edilmesi gereken nokta: depoya takılmayan eski anahtarlık ya da kart tipi cihazlar tek başına işletme aracında gider belgesi için yeterli değildir. Marka sistemini kullanan, işte kullanılmayan araçlara da 1 Temmuz 2025'ten itibaren TTB takılması gerekiyor. Farkı UTTS ile taşıt tanıma farkı yazısında açtık.
Sık sorulan sorular
TTB'nin açılımı nedir?
Taşıt Tanıma Birimi. UTTS kapsamında araçların yakıt deposu girişine takılan cihazdır.
TTB ile TTO arasındaki fark nedir?
TTB araçta, TTO istasyonda pompa tabancasındadır. TTO, TTB'yi okuyarak plakayı yazarkasaya iletir.
TTB'yi kendim takabilir miyim?
Hayır. Montaj, söküm ve değişim yalnız Darphane'nin yetkilendirdiği firmalarca yapılır.
Bir TTB'yi başka araca taşıyabilir miyim?
Hayır. TTB depo girişinden sökülünce çalışmaz ve tekrar kullanılamaz; yeni araca yeni TTB gerekir.
TTB takılı araç her istasyonda tanınır mı?
Yalnız UTTS okuyucusu olan pompalarda. TTB'li araç okuyucusuz pompadan yakıt alırsa fiş UTTS dışı sayılır. UTTS'li istasyon haritası utts.gov.tr üzerinde.
TTB taktınız, şimdi yakıtta iskonto alın
TTB'li araçlarınız Shell, Petrol Ofisi ve Aytemiz'in taşıt tanıma sistemleriyle limitli, tek faturalı ve iskontolu yakıt alabilir. Taşıt Yakıt Sistemi bu üç markanın tekliflerini sunar. Aylık yakıt tutarınızı girdiğinizde markaların iskonto teklifini anında yan yana görürsünüz; hizmet ücretsizdir. Hemen ücretsiz teklif al.
